“คูบาคอขาด” เป็นตำนานที่เล่าขานกันในภาคตะวันออกเฉียงเหนือของประเทศไทย โดยเฉพาะในพื้นที่ที่มีความเกี่ยวข้องกับพระสงฆ์และอิทธิพลของพุทธศาสนา เรื่องราวนี้มีทั้งแง่มุมของศรัทธา บาปกรรม และอำนาจเหนือธรรมชาติ

ตำนานคูบาคอขาด ตามตำนานเล่าขานกันว่า ในอดีตกาล มีพระภิกษุรูปหนึ่งซึ่งชาวบ้านเรียกกันว่า “คูบา” หรือ “ครูบา”
ซึ่งหมายถึงพระผู้มีศีลาจารวัตรที่เคร่งครัดและเป็นที่เคารพของชุมชน คูบารูปนี้เป็นพระที่ปฏิบัติธรรมอย่างเคร่งครัดและมีอาคมแก่กล้า ท่านสามารถรักษาโรคภัยไข้เจ็บให้กับชาวบ้าน และเป็นที่พึ่งของผู้ตกทุกข์ได้ยาก
อย่างไรก็ตาม ด้วยความศรัทธาของชาวบ้านที่มีต่อคูบา ทำให้เกิดความอิจฉาริษยาจากบางกลุ่มคน โดยเฉพาะจากผู้ที่ไม่ต้องการให้คูบามีอิทธิพลเหนือชาวบ้าน ผู้ไม่หวังดีเหล่านี้จึงร่วมมือกันวางแผนใส่ร้ายท่าน พวกเขากล่าวหาว่าคูบากระทำผิดวินัยสงฆ์และนำเรื่องไปกราบทูลเจ้าผู้ครองเมือง
เมื่อข่าวลือแพร่สะพัดไปถึงเจ้าเมือง ท่านทรงพระพิโรธและมีพระบัญชาให้ประหารชีวิตคูบา แม้คูบาจะพยายามชี้แจงความบริสุทธิ์ของตน แต่ด้วยอำนาจของศัตรูที่ใส่ร้าย ท่านจึงไม่อาจรอดพ้นจากโทษได้
ในวันที่คูบาถูกนำตัวไปประหาร ท่านถูกบังคับให้ก้มคอลงเพื่อให้เพชฌฆาตใช้ดาบตัดศีรษะ แต่เมื่อดาบฟันลงไป
ศีรษะของคูบากลับไม่หลุดออกจากร่างในทันที ท่านยังคงสามารถเปล่งเสียงสวดมนต์ต่อไปได้ แม้คอของท่านจะถูกฟันขาดไปแล้ว เป็นภาพที่สร้างความตกตะลึงให้กับทุกคนที่อยู่ ณ ที่นั้น
หลังจากนั้น ท่านได้สาปแช่งผู้ที่ใส่ร้ายและผู้เกี่ยวข้องกับการประหารท่านให้ได้รับผลกรรมที่สาสม และในที่สุดร่างของท่านก็ค่อยๆ ล้มลง ทิ้งไว้เพียงศีรษะที่ยังคงเปล่งเสียงบทสวดมนต์ไปจนกระทั่งเสียงค่อยๆ เบาลงและหายไป
หลังจากเหตุการณ์นั้น ชาวบ้านต่างรู้สึกสำนึกผิดและเสียใจเป็นอย่างยิ่ง พวกเขาจึงสร้างศาลเพื่ออุทิศส่วนกุศลให้กับคูบา และเรียกสถานที่แห่งนั้นว่า **”คูบาคอขาด”** ซึ่งกลายเป็นสถานที่ศักดิ์สิทธิ์ที่ชาวบ้านให้ความเคารพ
ชาวบ้านเชื่อว่าดวงวิญญาณของคูบายังคงอยู่ ณ ที่แห่งนั้น และจะปกป้องผู้ที่ศรัทธา แต่ในขณะเดียวกัน วิญญาณของท่านก็อาจลงโทษผู้ที่คิดไม่ซื่อหรือมากระทำการลบหลู่สถานที่ศักดิ์สิทธิ์แห่งนี้
ความเชื่อและพิธีกรรมในปัจจุบัน
ในปัจจุบัน ชาวบ้านในพื้นที่ที่เกี่ยวข้องกับตำนานคูบาคอขาด มักจะมีพิธีกรรมบวงสรวงและทำบุญเพื่ออุทิศส่วนกุศลให้แก่คูบา โดยเชื่อว่าหากทำพิธีด้วยใจบริสุทธิ์ จะได้รับพรแห่งความคุ้มครองและความโชคดี แต่หากใครลบหลู่สถานที่หรือพูดจาไม่ดีเกี่ยวกับตำนาน อาจประสบเคราะห์กรรม
นอกจากนี้ ยังมีเรื่องเล่าว่าผู้ที่เคยเดินทางไปยังสถานที่ศักดิ์สิทธิ์ของคูบาคอขาด และขอพรในเรื่องของความยุติธรรม หรือการแก้ไขปัญหาชีวิต มักจะสมหวังและได้รับการช่วยเหลือ
สนับสนุนโดย เครื่องช่วยฟัง